Cuộc đời tôi từ khi sinh ra đã là một chuỗi những cuộc dịch chuyển.
Tôi lớn lên ở nước ngoài, tới tuổi bắt đầu đi học thì trở về Việt Nam đi học, rồi đến tuổi mới lớn lại tiếp tục xách vali rời quê hương để đi học. Do đặc thù công việc của gia đình, suốt những năm tháng tuổi thơ, tôi liên tục thay đổi nơi ở, trường học và môi trường sống.
Có lẽ cũng vì thế mà việc thích nghi nhanh với hoàn cảnh dần trở thành một bản năng.
Tôi có thể bước vào một môi trường hoàn toàn mới và nhanh chóng hòa nhập.
Nhưng sau này tôi mới nhận ra...
Tôi lớn lên trong một gia đình truyền thống phương Đông.
Gia đình không nuông chiều chúng tôi bằng sự dễ dãi. Điều ông bà và bố mẹ dạy nhiều nhất là đạo đức, lễ nghĩa, trách nhiệm, sự tử tế và cách đối nhân xử thế.
Đó là những điều mà đến tận ngày hôm nay, tôi vẫn luôn biết ơn.
Nhưng khi còn nhỏ, tôi lại hiểu chúng theo một cách rất khác.
Trong nhận thức non nớt của một đứa trẻ, tôi vô thức hình thành những niềm tin rất đơn giản.
Muốn được công nhận thì phải làm đúng.
Muốn có giá trị thì phải sống theo kỳ vọng.
Và thế là, tôi bắt đầu quan sát người khác nhiều hơn quan sát chính mình.
Tôi cố gắng đọc cảm xúc của họ. Đoán mong muốn của họ. Điều chỉnh bản thân để phù hợp với họ.
Tôi học cách nhẫn nhịn thay vì bày tỏ. Giữ hòa khí thay vì đối diện. Ưu tiên sự hài lòng của người khác hơn tiếng nói của chính mình.
Tôi gọi đó là "biết điều".
Và tôi tin rằng...
Càng biết điều, cuộc sống sẽ càng bình yên.
Nhưng tôi đâu biết...
Chiếc lồng ấy không giam giữ tôi bằng những song sắt.
Nó được tạo nên từ sự kỳ vọng.
Từ nỗi sợ làm người khác thất vọng.
Và từ niềm tin rằng giá trị của mình phải được người khác công nhận.
Mà là lớn lên trong đó đủ lâu để tin rằng nó chính là tự do.
Cuộc đời sau đó đã dạy tôi một bài học hoàn toàn khác.
Tôi từng nghĩ nhẫn nhịn là từ bi.
Cho đến khi lòng tốt của mình nhiều lần bị lợi dụng.
Tôi từng nghĩ biết điều là trí tuệ.
Cho đến khi sự biết điều ấy biến tôi thành người luôn nhận phần thiệt.
Có những lần tôi cố gắng hết lòng.
Đổi lại chỉ là sự xem nhẹ.
Có những lần tôi chân thành.
Đổi lại chỉ là những gáo nước lạnh.
Có những lần tôi dốc hết tâm sức.
Để rồi chỉ trở thành bàn đạp cho người khác bước tiếp.
Điều khiến tôi đau nhất không phải là những tổn thương ấy.
Mà là những lời giải thích mà tôi nghe sau tất cả.
"Cuộc sống vốn là một cuộc sàng lọc khốc liệt."
"Công bằng là điều không phải lúc nào cũng tồn tại."
"Đừng trách người khác."
"Chính bạn đã cho phép điều đó xảy ra."
Những lời nói ấy khiến thế giới quan mà tôi luôn tin tưởng bỗng chốc sụp đổ.
Tôi bắt đầu hoài nghi tất cả.
Có phải càng tử tế thì càng dễ bị tổn thương?
Có phải càng chân thành thì càng dễ bị lợi dụng?
Hay...
Là vì mình đã hiểu sai về ý nghĩa của sự tử tế ngay từ đầu?
Đó là lần đầu tiên trong cuộc đời, hệ niềm tin mà tôi mang theo từ bé bắt đầu rạn nứt.
Và cũng chính từ những vết nứt ấy...
Một con người hoàn toàn khác trong tôi dần được hình thành.
Lúc ấy, trong tôi hình thành một niềm tin rất mạnh.
Tôi tin rằng, nếu mình đủ giỏi, đủ thành công, đủ quyền lực, đủ địa vị, thì sẽ không còn ai có thể lợi dụng, coi thường hay khiến mình tổn thương nữa.
Nếu trước đây tôi cố gắng để được yêu thương, thì từ ngày đó, tôi cố gắng để không còn ai có thể làm tổn thương mình thêm một lần nào nữa.
Tôi khoác lên mình một chiếc áo giáp mới.
Mạnh mẽ hơn.
Lý trí hơn.
Độc lập hơn.
Sắc sảo hơn.
Và cũng ít cảm xúc hơn.
Để tự bảo vệ mình, tôi lao vào guồng quay chinh phục những tiêu chuẩn mà xã hội gọi là "thành công". Tôi lấy tiền tài, địa vị và thành tựu làm thước đo để chứng minh giá trị của bản thân. Không phải vì tôi yêu danh vọng, mà bởi tôi tin rằng đó là con đường nhanh nhất để trở nên bất khả xâm phạm.
Suốt những năm tháng ấy, tôi gần như gồng mình để học hỏi, thích nghi và tích lũy kinh nghiệm qua nhiều môi trường khác nhau. Từ cơ quan Nhà nước, doanh nghiệp tư nhân cho đến các tổ chức quốc tế, từ Việt Nam đến nước ngoài, tôi luôn không ngừng tiến về phía trước.
Và rồi, tôi cũng có được nhiều điều mà trước đây mình từng nghĩ sẽ mang lại sự tự do và hạnh phúc.
Một công việc đáng mơ ước.
Một vị trí tốt.
Một cuộc sống ổn định.
Một hình ảnh chỉn chu mà nhiều người ngưỡng mộ.
Nhìn từ bên ngoài, tôi vô tình trở thành một "hình mẫu ổn định".
Nhưng có một điều mà những ánh nhìn ngưỡng mộ ấy không bao giờ thấy được.
Sau này tôi mới biết, mọi vị thế đều có cái giá của nó.
Cái giá của sự "ổn định" ấy là những áp lực tâm lý khủng khiếp để tự thân sinh tồn trong vô thức.
Càng leo cao, tôi càng phải đánh đổi nhiều hơn.
Đánh đổi thời gian.
Đánh đổi sự bình yên.
Đánh đổi những mối quan hệ.
Đánh đổi những lần phải im lặng trước điều mình không đồng tình.
Đánh đổi quyền được sống thật với những giá trị của chính mình.
Điều khiến tôi mệt không phải vì công việc quá nhiều. Mà là cảm giác mình luôn phải giữ vai diễn của một người mạnh mẽ.
Tôi bắt đầu nhìn về phía trước và tự hỏi:
Nếu cứ tiếp tục như thế này, rồi mình sẽ đi về đâu?
Càng thăng tiến, tôi càng phải đánh đổi nhiều hơn. Áp lực sẽ ngày một lớn hơn.
Liệu mình có còn đủ bản lĩnh để giữ lại bản chất chân thật của chính mình không?
Tại sao càng có nhiều thứ, bên trong tôi lại càng trống rỗng?
Nếu một ngày mất hết những danh xưng, vị trí và thành tựu này, tôi còn lại điều gì?
Nếu không còn chiếc áo giáp ấy nữa, tôi sẽ phải đối diện với ánh mắt của người đời như thế nào?
Tôi nhận ra mình đang mắc kẹt trong một nghịch lý.
Nhưng người phụ nữ bản lĩnh, lý trí và giỏi giang mà tôi dày công xây dựng cũng chẳng mang lại cho tôi sự tự do hay bình an như tôi từng tưởng."
Dẫu vậy, giữa tất cả những thay đổi ấy, có một điều tôi chưa từng đánh mất.
Đó là những giới hạn đạo đức và những nguyên tắc sống của chính mình.
Có lẽ vì thế nên tôi đã không bỏ cuộc ngay. Tôi không phải là người dễ dàng từ bỏ. Nếu chỉ vì áp lực, có lẽ tôi đã không thể đi đến vị trí ấy.
Tôi đã cố ở lại. Tôi tự nhủ:
"Cố thêm một chút."
"Có lẽ ai đi làm rồi cũng sẽ phải như vậy."
"Có lẽ mình đang quá nhạy cảm."
Tôi cố thích nghi. Cố mạnh mẽ hơn. Cố lý trí hơn. Cố thuyết phục bản thân rằng những thỏa hiệp nhỏ là điều bình thường.
Nhưng càng cố...
Tôi càng nhận ra mình không còn đang cố gắng vì công việc nữa.
Tôi đang cố gắng để thuyết phục bản thân chấp nhận một cuộc sống không còn đúng với chính mình.
Rồi một ngày...
Một cơ hội thăng tiến rất lớn xuất hiện.
Đó là vị trí mà rất nhiều người mơ ước.
Nhưng để bước tiếp, tôi phải bước qua một giới hạn nguyên tắc mà bản thân tôi khó có thể chấp nhận được.
Người ta gọi đó là linh hoạt. Là trưởng thành. Là quy luật của cuộc chơi.
Nhưng trong lòng tôi chỉ còn một câu hỏi.
Nếu ngày hôm nay mình chấp nhận bước qua giới hạn ấy...
Thì ngày mai mình sẽ còn lại gì? Mình sẽ là ai?
Đến lúc ấy, tôi mới hiểu.
Càng leo cao...
Tôi lại càng xa chính mình."
Thứ tôi theo đuổi suốt bao năm chưa chắc đã là "vị thế".
Có khi... Đó chỉ là quyền lực được khoác lên bằng những danh xưng đẹp đẽ.
Và rồi, tôi đã đưa ra một quyết định mà rất nhiều người xung quanh cho là điên rồ.
Tôi nộp đơn nghỉ việc. Buông bỏ tất cả. Vứt bỏ những chiếc mặt nạ mà mình đã dày công xây dựng.
Mặc kệ những lời tiếc nuối, những ánh mắt hoài nghi và cả những phán xét của người khác.
Họ hỏi tôi:
"Bao nhiêu người muốn có vị trí đó còn không được, sao lại từ bỏ?"
"Rốt cuộc là bản thân muốn gì mà lại không biết trân trọng những gì mình đang có?"
Tôi không trả lời.
Bởi thật ra...
Chính tôi cũng đã tự hỏi mình những câu hỏi ấy.
Và câu trả lời lúc đó là: Tôi cũng không biết mình muốn gì.
Nhưng tôi biết rất rõ một điều.
Thế nên lần đầu tiên sau rất nhiều năm...
Tôi không còn đưa ra lựa chọn theo lý trí nữa.
Có lẽ, tôi muốn đi tìm câu trả lời cho một điều gì đó mà tôi chưa thể gọi tên.
Và hơn nữa, tôi muốn giữ lại cho mình một thứ.
Là chính mình.
Là quyền tự do, tự chủ, tự quyết định cho cuộc đời mình.
Tôi chọn quyền được sống đúng với những giá trị của mình.
Và cũng chính từ quyết định tưởng như là kết thúc ấy...
Một hành trình hoàn toàn mới bắt đầu.
Nhưng rồi tôi nhận ra...
Buông bỏ một chiếc mặt nạ không đồng nghĩa với việc mình đã biết sống là chính mình.
Sau nhiều năm cố gắng trở thành một ai đó, tôi thậm chí không còn biết mình thật sự là ai nữa.
Những tháng ngày sau đó không hề nhẹ nhõm như tôi từng nghĩ.
Những ngày đầu tiên sau khi nghỉ việc, tôi cảm thấy một sự tự do mà đã rất lâu rồi mình mới được trải nghiệm.
Không còn lịch họp.
Không còn những áp lực phải hoàn thành kỳ vọng.
Không còn phải gồng mình để trở thành một phiên bản mà mọi người mong đợi.
Nhưng cảm giác ấy chỉ kéo dài trong một thời gian rất ngắn.
Khoảng trống bắt đầu xuất hiện.
Lần đầu tiên sau rất nhiều năm...
Tôi không còn chức vụ.
Không còn danh xưng.
Không còn thành tích.
Không còn bất cứ điều gì để chứng minh giá trị của mình.
Chỉ còn lại tôi.
Và sự im lặng.
Tôi bắt đầu hoang mang.
Theo phản xạ của một người đã quen đi tìm câu trả lời từ bên ngoài, tôi lại tiếp tục lao đi.
Tôi đọc sách. Tham gia các khóa học. Tìm đến tâm linh. Xem bói. Gặp gỡ những người được cho là có thể chỉ đường.
Tôi chỉ muốn biết một điều.
Liệu quyết định của mình có đúng không?
Liệu cuộc đời mình rồi sẽ đi về đâu?
Nhưng càng đi tìm...
Tôi càng mệt mỏi.
"Mình thật sự muốn sống một cuộc đời như thế nào?"
Cho đến một ngày...
Tôi quyết định dừng lại.
Không phải vì tôi đã tìm được câu trả lời.
Mà vì tôi không còn muốn tiếp tục chạy nữa.
Tôi thôi cố gắng lấp đầy khoảng trống.
Thôi cố gắng tìm thêm một định hướng mới.
Thôi cố gắng trở thành một phiên bản tốt hơn.
Thôi lắng nghe bất kỳ lời khuyên hay lý thuyết nào.
Lần đầu tiên trong cuộc đời, tôi chỉ đơn giản ở lại với chính mình.
Ở lại với sự hoang mang.
Ở lại với nỗi sợ.
Ở lại với khoảng trống.
Ở lại với những tổn thương mà suốt bao năm qua tôi luôn cố gắng né tránh.
Chúng chỉ xuất hiện khi ta đủ can đảm để đứng yên.
Khoảng thời gian ấy không hề dễ chịu. Thậm chí, đó là hành trình khó khăn nhất mà tôi từng trải qua.
Bởi trước đây, mỗi khi gặp khó khăn, tôi luôn có thể làm một điều gì đó.
Học thêm. Cố gắng hơn. Phấn đấu hơn. Hoặc tiếp tục tiến về phía trước.
Nhưng lần này thì không.
Lần này, điều duy nhất tôi có thể làm là thành thật với chính mình.
Từng chút một, tôi bắt đầu nhìn lại toàn bộ cuộc đời mình.
Tôi nhìn lại tuổi thơ. Nhìn lại những tổn thương. Nhìn lại những chiếc mặt nạ mà mình đã khoác lên để sinh tồn.
Và rồi tôi nhận ra một điều.
Điều khiến tôi đau khổ suốt bao nhiêu năm qua không phải vì cuộc đời quá khắc nghiệt.
Mà vì tôi chưa từng thật sự biết mình là ai.
Tôi không biết mình cần gì. Muốn gì. Tin vào điều gì.
Nên mỗi khi cuộc đời đổi hướng, tôi lại đổi theo.
Mỗi khi ai đó đánh giá, tôi lại nghi ngờ bản thân.
Mỗi khi xã hội đưa ra một chuẩn mực mới, tôi lại cố gắng trở thành con người mà chuẩn mực ấy mong muốn.
Cuộc đời đã nhào nặn tôi thành rất nhiều phiên bản khác nhau.
Nhưng chưa có phiên bản nào là do chính tôi lựa chọn.
Thế nhưng, càng nhìn sâu hơn, tôi lại càng nhận ra một điều khác.
Giữa tất cả những đổi thay ấy, vẫn luôn có một thứ chưa từng biến mất.
Đó là cách làm người mà gia đình đã gieo vào tôi từ thuở nhỏ.
Lòng tử tế.
Sự chân thành.
Ý thức về đúng sai.
Sự tôn trọng dành cho người khác.
Tinh thần chịu trách nhiệm với cuộc đời mình.
Ngày trước, tôi từng nghĩ những điều ấy chỉ là những nguyên tắc mà mình vô thức làm theo.
Nhưng sau nhiều va chạm của cuộc đời, tôi mới hiểu.
Chúng đã ngấm vào cách tôi sống từ lúc nào không hay.
Rồi những năm tháng tự mình va vấp, tự học hỏi, tự đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã cũng lặng lẽ bồi đắp thêm cho tôi rất nhiều điều.
Tôi không còn chỉ làm điều đúng vì ai đó dạy mình như vậy. Tôi bắt đầu hiểu vì sao nó đúng.
Không còn sống tử tế vì sợ bị chê trách. Mà vì đó là con người mình muốn trở thành.
Chính những điều ấy mới từng ngày trở thành cốt cách của tôi.
Cuộc đời cho tôi cơ hội để những gốc rễ ấy bén sâu.
Và chính những va đập tưởng chừng chỉ mang đến tổn thương ấy lại âm thầm rèn nên nội lực của tôi.
Và rồi, có một điều xảy ra khiến tôi khá bất ngờ.
Tôi từng nghĩ... Nếu một ngày mình không còn chức vụ. Không còn danh xưng. Không còn thành tựu.
Thì sẽ chẳng còn ai nhớ đến mình nữa.
Nhưng thực tế lại hoàn toàn ngược lại.
Bạn bè vẫn tìm đến. Đồng nghiệp cũ vẫn gọi điện hỏi thăm. Những đối tác không còn bất kỳ lợi ích nào gắn kết vẫn muốn gặp tôi.
Có người chỉ muốn ngồi trò chuyện. Có người muốn xin một góc nhìn.
Điều làm tôi bất ngờ không phải là họ tìm đến.
Mà là lý do họ tìm đến.
Không ai nhắc đến chức vụ hay những gì tôi từng đạt được.
Điều họ nhắc đến luôn là cảm giác bình yên, được lắng nghe và được là chính mình khi ở cạnh tôi.
Lần đầu tiên trong cuộc đời, tôi có cơ hội kiểm chứng điều mà trước đây mình chưa từng dám tin.
Khi mọi danh xưng đều biến mất...
Điều gì sẽ còn lại?
Và câu trả lời khiến tôi lặng người.
Người ta nhớ đến tôi không phải vì chức vụ. Không phải vì vị trí. Không phải vì những gì tôi từng có.
Mà vì chính con người tôi.
Đến lúc ấy, tôi mới hiểu.
Mà là cốt cách bên trong con người mà họ mang theo.
Gia đình cho tôi những hạt giống đầu tiên.
Cuộc đời không ngừng thử thách những hạt giống ấy.
Và chính tôi là người lựa chọn nuôi dưỡng chúng để trở thành cốt cách của mình.
Tôi cũng hiểu thêm một điều.
Điều giam cầm tôi suốt bao nhiêu năm chưa bao giờ là ánh mắt của người khác.
Mà là nỗi sợ về ánh mắt của người khác được hình thành trong chính mình.
Khi thôi dùng sự công nhận của người khác để định nghĩa giá trị của bản thân.
Tôi cũng không còn phải gồng mình để chứng minh bất cứ điều gì nữa.
Con người mà tôi đang trở thành thực ra chưa bao giờ là một phiên bản mới.
Đó chỉ là chính tôi.
Sau khi từng lớp mặt nạ được nhẹ nhàng gỡ xuống.
Và cũng từ hành trình ấy...
NOE ra đời.
Không phải để giúp con người trở nên hoàn hảo hơn.
Mà để mỗi người có đủ không gian chậm lại. Hiểu mình. Rèn luyện cốt cách. Xây dựng nội lực. Và từng bước kiến tạo một Vị thế tự thân.
Một vị thế không được tạo nên bởi tiền bạc, danh xưng hay sự công nhận.
Mà được hình thành từ cách làm người, từ nội lực và từ sự chân thật với chính mình.
Bởi sau tất cả những gì tôi đã đi qua, tôi tin rằng:
Mà là đủ can đảm để quay về với chính mình.
Từ những vấp ngã, thức tỉnh và mong muốn được sẻ chia, tôi đã dành trọn tâm huyết để xây dựng NOE.
